Adwokatura\u00a0nigdy nie by\u0142a ulubie\u0144cami dyktator\u00f3w, przyw\u00f3dc\u00f3w w\u00a0systemie\u00a0autorytarnym, czy\u00a0polityk\u00f3w o przero\u015bni\u0119tym ego. W latach Polski Ludowej rz\u0105dz\u0105cy odwo\u0142ywali si\u0119 do zalecenia Lenina, kt\u00f3re w wyg\u0142adzonym t\u0142umaczeniu na j\u0119zyk polski brzmia\u0142o:\u00a0\u201eAdwokat\u00f3w nale\u017cy bra\u0107 w je\u017cowe r\u0119kawice i trzyma\u0107 w stanie osaczenia, w przeciwnym razie ta inteligencka ho\u0142ota cz\u0119sto bru\u017adzi\u201d. Przywo\u0142a\u0142 je w 1953 r. wiceminister sprawiedliwo\u015bci Stanis\u0142aw Rek w pamflecie\u00a0\u201eAdwokatura. Jej funkcje i oblicze\u201d w 1953 r.; pami\u0119tali o nim partyjni pos\u0142owie. Na ostatnim w PRL Krajowym Zje\u017adzie Adwokatury, w listopadzie 1989 r., prezes NRA Kazimierz \u0141ojewski wypomina\u0142 ministerstwu sprawiedliwo\u015bci realizowanie tej dyrektywy przez ca\u0142e powojenne czterdziestolecie. Jako dyrektyw\u0119 odczytywali te s\u0142owa Lenina r\u00f3wnie\u017c historycy adwokatury – Adam Redzik, Marcin Zaborski i Andrzej B\u0105kowski.<\/p>\n\n\n\n
Warto zatem przyjrze\u0107 si\u0119 tej wypowiedzi, pochodz\u0105cej z listu przysz\u0142ego \u201ewodza rewolucji\u201d z 19 stycznia 1905 r. do Jeleny Stasowej i grupy dzia\u0142aczy Rosyjskiej Socjaldemokratycznej Partii Pracy, obj\u0119tych w\u00f3wczas post\u0119powaniem karnym za dzia\u0142alno\u015b\u0107 antypa\u0144stwow\u0105 (st\u0105d nazwa listu: \u201edo Stasowej i towarzyszy w moskiewskim wi\u0119zieniu\u201d). Tre\u015b\u0107 wydaje si\u0119 banalna. W li\u015bcie tym Lenin po prostu instruowa\u0142 towarzyszy, jak nale\u017cy zachowa\u0107 si\u0119 w procesie i jak u\u0142o\u017cy\u0107 swoje relacje z obro\u0144cami. Wskazywa\u0142, \u017ce udzia\u0142 obro\u0144cy potwierdza udzia\u0142 oskar\u017conego jako strony w czynno\u015bciach procesowych. Uwa\u017ca\u0142, i\u017c adwokat powinien skupi\u0107 si\u0119 na zarzutach formalnych.\u00a0\u00a0Wsp\u00f3\u0142czesnego czytelnika mo\u017ce razi\u0107 knajacki j\u0119zyk i chaos w jego wypowiedzi, co dawni interpretatorzy oczywi\u015bcie pomijali.<\/p>\n\n\n\n
Lenin pisa\u0142 w 1905 r., co nast\u0119puje (t\u0142umaczenie w\u0142asne z pomoc\u0105 AI):<\/p>\n\n\n\n
Kwestia adwokata. Adwokat\u00f3w trzeba bra\u0107 w je\u017cowe r\u0119kawice i trzyma\u0107 ich w osaczeniu (dos\u0142. stanie obl\u0119\u017cenia), bo ta inteligencka swo\u0142ocz cz\u0119sto podle si\u0119 zachowuje. Nale\u017cy im zapowiedzie\u0107: je\u015bli ty, sukinsynu, pozwolisz sobie cho\u0107by na najmniejsz\u0105 nawet nieprzyzwoito\u015b\u0107 albo polityczny oportunizm (m\u00f3wi\u0105c o \u201eniedojrza\u0142o\u015bci\u201d, o \u201eb\u0142\u0119dno\u015bci\u201d socjalizmu, o \u201ezauroczeniu\u201d, o odrzucaniu przemocy przez socjaldemokrat\u00f3w, o pokojowym charakterze ich nauki i ruchu itd.), to ja jako pods\u0105dny, natychmiast publicznie ci przerw\u0119, nazw\u0119 ci\u0119 \u0142ajdakiem i o\u015bwiadcz\u0119, \u017ce rezygnuj\u0119 z takiej obrony. I te gro\u017aby trzeba spe\u0142nia\u0107. Bra\u0107 tylko m\u0105drych adwokat\u00f3w \u2014 innych nie potrzeba. Z g\u00f3ry stawia\u0107 im warunek: maj\u0105 wy\u0142\u0105cznie krytykowa\u0107 i \u201e\u0142apa\u0107\u201d \u015bwiadk\u00f3w oraz prokuratora na sprzeczno\u015bciach i fa\u0142szerstwach oraz kompromitowa\u0107 stronniczo\u015b\u0107 s\u0105du.<\/em><\/p>\n\n\n\n Nawet inteligentny liberalny adwokat jest sk\u0142onny powiedzie\u0107 lub zasugerowa\u0107 pokojowy charakter ruchu socjaldemokratycznego albo uznanie jego kulturalnej roli przez ludzi pokroju Wagnera itd. Wszystkie takie pr\u00f3by trzeba zdusi\u0107 w zarodku.<\/em><\/p>\n\n\n\n Prawnicy to najbardziej reakcyjni ludzie, jak \u2014 zdaje si\u0119 \u2014 m\u00f3wi\u0142 Bebel. Ka\u017cdy powinien zna\u0107 swoje miejsce. B\u0105d\u017a tylko prawnikiem: wy\u015bmiewaj \u015bwiadk\u00f3w oskar\u017cenia i prokuratora, co najwy\u017cej przeciwstawiaj taki s\u0105d s\u0105dowi przysi\u0119g\u0142ych w wolnym kraju \u2014 ale przekona\u0144 oskar\u017conego nie dotykaj i nie wa\u017c si\u0119 ich ocenia\u0107. Bo ty, libera\u0142ku, do tego stopnia ich nie rozumiesz, \u017ce nawet chwal\u0105c je, nie potrafisz unikn\u0105\u0107 uproszcze\u0144.<\/em><\/p>\n\n\n\n Oczywi\u015bcie, wszystko to mo\u017cna przekaza\u0107 adwokatowi nie w spos\u00f3b grubia\u0144ski, lecz mi\u0119kko, elastycznie i rozwa\u017cnie. Najlepiej si\u0119 adwokat\u00f3w obawia\u0107 i im nie wierzy\u0107\u2014 zw\u0142aszcza je\u015bli twierdz\u0105, \u017ce s\u0105 socjaldemokratami i cz\u0142onkami partii.<\/em><\/p>\n\n\n\n Jakie st\u0105d wnioski? <\/p>\n\n\n\n Po pierwsze, \u017ce cytowane s\u0142owa odnosz\u0105 si\u0119 do adwokatury\u00a0w carskiej Rosji, czyli w pa\u0144stwie kapitalistycznym (pami\u0119tajmy, \u017ce zosta\u0142y napisane w 1905 r.), a nie do adwokatury w \u201eojczy\u017anie proletariatu\u201d. Po drugie, \u017ce pomimo wyra\u017anej niech\u0119ci, a nawet pogardy do ca\u0142ej grupy zawodowej, jako z natury liberalnej i uwa\u017canej przez autora listu za \u201ereakcyjn\u0105\u201d, dzieli\u0142 on adwokat\u00f3w na \u201em\u0105drych\u201d, tj. podzielaj\u0105cych jego pogl\u0105dy i wykonuj\u0105cych \u015bci\u015ble instrukcje (kt\u00f3rych nale\u017cy instruowa\u0107 \u201emi\u0119kko, elastycznie i rozwa\u017cnie\u201d), oraz pozosta\u0142ych (kt\u00f3rych \u201ebra\u0107 nie potrzeba\u201d). Nie dziwi ko\u0144cowa refleksja, i\u017c \u201emimo wszystko lepiej si\u0119 adwokat\u00f3w ba\u0107 i nie wierzy\u0107 im\u201d, i stwierdzenie \u201eszczeg\u00f3lnie, je\u015bli powiedz\u0105, \u017ce s\u0105 socjaldemokratami i cz\u0142onkami partii\u201d. Ka\u017cdy adwokat mo\u017ce stanowi\u0107 zagro\u017cenie, tym bardziej jako cz\u0142onek tej samej partii.<\/p>\n\n\n\n Traktowanie wypowiedzi Lenina jak ewangelii, cz\u0119ste w czasach \u201erealnego socjalizmu\u201d, prowadzi\u0142o zwykle na intelektualne manowce. Na u\u017cytek polityczny, wyrwane z kontekstu, cytowane na wst\u0119pie zdanie, odczytywano w PZPR najpierw jako nagan\u0119 ca\u0142ej grupy zawodowej, a potem jako przyzwolenie na now\u0105 socjalistyczn\u0105 adwokatur\u0119, ale niezmiennie obdarzan\u0105 tylko ograniczonym zaufaniem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Adwokatura\u00a0nigdy nie by\u0142a ulubie\u0144cami dyktator\u00f3w, przyw\u00f3dc\u00f3w w\u00a0systemie\u00a0autorytarnym, czy\u00a0polityk\u00f3w o przero\u015bni\u0119tym ego. W latach Polski Ludowej rz\u0105dz\u0105cy odwo\u0142ywali si\u0119 do zalecenia Lenina, kt\u00f3re w wyg\u0142adzonym t\u0142umaczeniu na j\u0119zyk polski brzmia\u0142o:\u00a0\u201eAdwokat\u00f3w nale\u017cy bra\u0107 w je\u017cowe r\u0119kawice i trzyma\u0107 w stanie osaczenia, w przeciwnym razie ta inteligencka ho\u0142ota cz\u0119sto bru\u017adzi\u201d. Przywo\u0142a\u0142 je w 1953 r. wiceminister sprawiedliwo\u015bci Stanis\u0142aw…Continue reading \u201eBra\u0107 adwokat\u00f3w w je\u017cowe r\u0119kawice\u201d- sk\u0105d my to znamy?<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":344,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/343"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=343"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/343\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":345,"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/343\/revisions\/345"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/media\/344"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=343"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=343"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=343"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}