{"id":272,"date":"2022-04-27T16:51:08","date_gmt":"2022-04-27T14:51:08","guid":{"rendered":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/?p=272"},"modified":"2022-04-27T16:53:00","modified_gmt":"2022-04-27T14:53:00","slug":"przedsiebiorco-chcesz-ochrony-prawnej-musisz-zaplacic","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/2022\/04\/27\/przedsiebiorco-chcesz-ochrony-prawnej-musisz-zaplacic\/","title":{"rendered":"Przedsi\u0119biorco, chcesz ochrony prawnej, musisz zap\u0142aci\u0107!"},"content":{"rendered":"\n

W dyskusjach o kszta\u0142cie i reformach wymiaru sprawiedliwo\u015bci zwykle pomija si\u0119 prost\u0105 prawd\u0119, \u017ce s\u0105dowa ochrona prawna jest w Polsce droga, a dla przedsi\u0119biorc\u00f3w mo\u017cliwa tylko w przypadku uiszczenia op\u0142at do wysoko\u015bci nawet 200.000 z\u0142. Przedsi\u0119biorcy nie maj\u0105 de facto<\/em> mo\u017cliwo\u015bci skorzystania z tzw. prawa ubogich, co potwierdza jednolite orzecznictwo S\u0105du Najwy\u017cszego, a ostatnio postanowienie SN z dnia 28 maja 2021 r. (sygn.. IV CZ 2\/21, publ. OSNC 2022 nr 3, poz. 31, str. 76, Legalis, <\/em>www.sn.pl<\/a>). Uzasadnienie tego orzeczenia powinno stanowi\u0107 swoiste memento<\/em> dla rodzimych przedsi\u0119biorc\u00f3w, a sprowadza si\u0119 do nast\u0119puj\u0105cych, cytowanych tez:<\/p>\n\n\n\n

  1. W orzecznictwie S\u0105du Najwy\u017cszego utrwali\u0142 si\u0119 pogl\u0105d, \u017ce cho\u0107 z art. 103 KSCU nie wynika, w jaki spos\u00f3b osoba prawna ubiegaj\u0105ca si\u0119 o zwolnienie od koszt\u00f3w s\u0105dowych powinna wykaza\u0107 swoj\u0105 sytuacj\u0119 finansow\u0105, to nale\u017cy przyj\u0105\u0107, \u017ce mo\u017ce tego dokona\u0107, przedstawiaj\u0105c dokumenty, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 okre\u015bli\u0107 jej sytuacj\u0119 maj\u0105tkow\u0105, np. bilans roczny, sprawozdanie finansowe, wyci\u0105gi z rachunk\u00f3w bankowych, raporty kasowe, deklaracje podatkowe, umowy kredytowe, opinie banku oceniaj\u0105ce zdolno\u015b\u0107 kredytow\u0105, dokumenty stwierdzaj\u0105ce obci\u0105\u017cenie maj\u0105tku ograniczonymi prawami rzeczowymi, dokumenty stwierdzaj\u0105ce wysoko\u015b\u0107 zobowi\u0105za\u0144 itp. [\u2026] Charakter koniecznych dokument\u00f3w zale\u017cy od rodzaju podmiotu ubiegaj\u0105cego si\u0119 o zwolnienie od koszt\u00f3w s\u0105dowych i przedmiotu prowadzonej dzia\u0142alno\u015bci, przy czym dokumenty te – w powi\u0105zaniu z twierdzeniami wniosku – powinny s\u0142u\u017cy\u0107 wykazaniu konkretnych fakt\u00f3w przes\u0105dzaj\u0105cych o braku \u015brodk\u00f3w na uiszczenie tych koszt\u00f3w.<\/em><\/li>
  2. Ocena, czy dokumenty te s\u0105 wystarczaj\u0105ce do uwzgl\u0119dnienia wniosku, musi uwzgl\u0119dnia\u0107 og\u00f3ln\u0105 zasad\u0119 odp\u0142atno\u015bci wymiaru sprawiedliwo\u015bci i wyj\u0105tkowy charakter zwolnienia od koszt\u00f3w s\u0105dowych, jako formy pomocy pa\u0144stwa udzielanej ze \u015brodk\u00f3w publicznych. Pomoc ta powinna by\u0107 udzielana wy\u0142\u0105cznie osobom, dla kt\u00f3rych konieczno\u015b\u0107 poniesienia koszt\u00f3w s\u0105dowych stanowi nieusuwaln\u0105 barier\u0119 w dost\u0119pie do s\u0105du. W przypadku os\u00f3b prawnych lub innych jednostek organizacyjnych o braku dostatecznych \u015brodk\u00f3w na uiszczenie koszt\u00f3w s\u0105dowych mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 wtedy, gdy wnioskodawca wyka\u017ce trwa\u0142\u0105 niemo\u017cno\u015b\u0107 uzyskania \u015brodk\u00f3w pieni\u0119\u017cnych niezb\u0119dnych do uiszczenia koszt\u00f3w s\u0105dowych w ca\u0142o\u015bci lub w cz\u0119\u015bci.<\/strong><\/em><\/li>
  3. W przypadku jednostek organizacyjnych b\u0119d\u0105cych przedsi\u0119biorcami nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107, \u017ce ryzyko uwik\u0142ania w post\u0119powanie s\u0105dowe jest normalnym ryzykiem zwi\u0105zanym z prowadzeniem dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej<\/strong>. Dlatego te\u017c, jak konsekwentnie wskazuje si\u0119 w orzecznictwie, przedsi\u0119biorca powinien uwzgl\u0119dnia\u0107 koszty s\u0105dowe w racjonalnym planowaniu wydatk\u00f3w zwi\u0105zanych z prowadzon\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105, traktuj\u0105c je r\u00f3wnowa\u017cnie z innymi obowi\u0105zkami finansowymi, kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119 z ni\u0105 wi\u0105za\u0107 [\u2026] .<\/strong><\/em><\/li>
  4. Przy badaniu, czy osoba prawna b\u0119d\u0105ca przedsi\u0119biorc\u0105 mo\u017ce ui\u015bci\u0107 koszty s\u0105dowe uwzgl\u0119dnienia wymaga nie tylko to, czy posiada ona p\u0142ynne \u015brodki finansowe, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 przeznaczone na pokrycie koszt\u00f3w s\u0105dowych, lecz tak\u017ce to, czy – spodziewaj\u0105c si\u0119 konieczno\u015bci ich poniesienia – mog\u0142a uzyska\u0107 te \u015brodki korzystaj\u0105c z dost\u0119pnych \u017ar\u00f3de\u0142 finansowania. W orzecznictwie wskazano w tej mierze m.in. na mo\u017cliwo\u015b\u0107 zewn\u0119trznego kredytowania dzia\u0142alno\u015bci [\u2026] W przypadku sp\u00f3\u0142ek prawa handlowego \u015brodki takie mog\u0105 by\u0107 pozyskane tak\u017ce od os\u00f3b kapita\u0142owo zaanga\u017cowanych w dzia\u0142alno\u015b\u0107 sp\u00f3\u0142ki, m.in. dzi\u0119ki instytucji dop\u0142at (art. 177 i nast. KSH), stanowi\u0105cych form\u0119 po\u017cyczki udzielanej sp\u00f3\u0142ce z ograniczon\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105, mog\u0105cej s\u0142u\u017cy\u0107 tak\u017ce pokryciu koszt\u00f3w s\u0105dowych.<\/em><\/li>
  5. Nakaz uwzgl\u0119dnienia mo\u017cliwo\u015bci finansowych wsp\u00f3lnik\u00f3w lub akcjonariuszy sp\u00f3\u0142ek handlowych przy ocenie zasadno\u015bci przyznania sp\u00f3\u0142ce zwolnienia od koszt\u00f3w s\u0105dowych akcentuje expressis verbis art. 103 ust. 2 KSCU w brzmieniu nadanym z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks post\u0119powania cywilnego oraz niekt\u00f3rych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1469 – dalej: „ustawa nowelizuj\u0105ca”), wed\u0142ug kt\u00f3rego sp\u00f3\u0142ka handlowa, domagaj\u0105c si\u0119 zwolnienia od koszt\u00f3w s\u0105dowych, powinna wykaza\u0107, \u017ce wsp\u00f3lnicy lub akcjonariusze nie maj\u0105 dostatecznych \u015brodk\u00f3w na zwi\u0119kszenie maj\u0105tku sp\u00f3\u0142ki lub udzielenie jej po\u017cyczki.<\/em><\/li>
  6. Celowo\u015b\u0107 uwzgl\u0119dnienia przez s\u0105d mo\u017cliwo\u015bci pozyskania \u015brodk\u00f3w finansowych w celu pokrycia koszt\u00f3w s\u0105dowych od wsp\u00f3lnik\u00f3w lub akcjonariuszy osoby prawnej zaakceptowano r\u00f3wnie\u017c jednoznacznie w orzecznictwie Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci Unii Europejskiej w kontek\u015bcie prawa do skutecznej ochrony s\u0105dowej. [\u2026] Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka podkre\u015bli\u0142 natomiast, \u017ce [\u2026] brakuje jednolitego standardu w zakresie udzielania zwolnienia od koszt\u00f3w s\u0105dowych osobom prawnym, przy czym w wi\u0119kszo\u015bci badanych pa\u0144stw jest ono w og\u00f3le niedost\u0119pne.<\/em><\/li>
  7. Racj\u0105 jest, \u017ce w orzecznictwie S\u0105du Najwy\u017cszego przyjmuje si\u0119, i\u017c gdy na wcze\u015bniejszych etapach post\u0119powania stronie przyznano zwolnienie od koszt\u00f3w s\u0105dowych, odmowa udzielenia jej takiego zwolnienia w post\u0119powaniu kasacyjnym wymaga stwierdzenia, \u017ce po\u0142o\u017cenie strony uleg\u0142o w jakim\u015b aspekcie poprawie [\u2026] Odwo\u0142anie si\u0119 do tej podyktowanej pragmatyzmem regu\u0142y nie jest jednak w\u0142a\u015bciwe w ka\u017cdym przypadku. Rozpoznaj\u0105c wniosek o zwolnienie od koszt\u00f3w s\u0105dowych s\u0105d nie jest zwi\u0105zany rozstrzygni\u0119ciami zapadaj\u0105cymi we wcze\u015bniejszej fazie post\u0119powania s\u0105dowego, a brak polepszenia sytuacji finansowej wnioskodawcy mo\u017ce by\u0107 wynikiem zr\u00f3\u017cnicowanych okoliczno\u015bci, w tym takich, kt\u00f3re – w \u015bwietle przedstawionych wcze\u015bniej za\u0142o\u017ce\u0144 – nie uzasadniaj\u0105 ponownego zwolnienia od koszt\u00f3w s\u0105dowych.<\/strong><\/em><\/li>
  8. Post\u0119powanie kasacyjne, w przeciwie\u0144stwie do post\u0119powania apelacyjnego, nie jest elementem dwuinstancyjnego modelu post\u0119powania s\u0105dowego deklarowanego w Konstytucji i wykracza poza gwarantowane w art. 78 zdanie pierwsze Konstytucji prawo do zaskar\u017cenia orzecze\u0144 wydanych w pierwszej instancji. W przypadku tym nie ma zatem obawy stworzenia nieuzasadnionej finansowej bariery dla realizacji konstytucyjnych gwarancji stron post\u0119powania, wykraczaj\u0105cych sk\u0105din\u0105d tak\u017ce poza standard gwarantowany prawem mi\u0119dzynarodowym (por. art. 6 ust. 1 EKPCz).<\/strong> W konsekwencji<\/strong>, zar\u00f3wno w p\u0142aszczy\u017anie systemowej, jak i aksjologicznej uzasadnione jest stosowanie wy\u017cszego stopnia rygoryzmu w przypadku \u017c\u0105dania zwolnienia od koszt\u00f3w s\u0105dowych w post\u0119powaniu kasacyjnym ani\u017celi na poprzednich etapach post\u0119powania s\u0105dowego<\/strong>, w tym w post\u0119powaniu apelacyjnym.<\/em><\/li><\/ol>\n\n\n\n

    I tak pa\u0144stwo prawa staje si\u0119 dla przedsi\u0119biorc\u00f3w \u201epa\u0144stwem prawa za op\u0142at\u0105\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    W dyskusjach o kszta\u0142cie i reformach wymiaru sprawiedliwo\u015bci zwykle pomija si\u0119 prost\u0105 prawd\u0119, \u017ce s\u0105dowa ochrona prawna jest w Polsce droga, a dla przedsi\u0119biorc\u00f3w mo\u017cliwa tylko w przypadku uiszczenia op\u0142at do wysoko\u015bci nawet 200.000 z\u0142. Przedsi\u0119biorcy nie maj\u0105 de facto mo\u017cliwo\u015bci skorzystania z tzw. prawa ubogich, co potwierdza jednolite orzecznictwo S\u0105du Najwy\u017cszego, a ostatnio postanowienie…Continue reading Przedsi\u0119biorco, chcesz ochrony prawnej, musisz zap\u0142aci\u0107!<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":274,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/272"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=272"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/272\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":273,"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/272\/revisions\/273"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/media\/274"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=272"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=272"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=272"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}