Zgodnie z uchwa\u0142\u0105 S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 13 marca 2020 roku (III CZP 68\/19 publ. OSNC 2020 nr 11 poz. 97) \u201es\u0119dzia powo\u0142any przez Prezydenta RP do pe\u0142nienia urz\u0119du na stanowisku wy\u017cszego szczebla nie jest s\u0119dzi\u0105 uprawnionym na podstawie art. 47b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju s\u0105d\u00f3w powszechnych do rozpoznawania spraw w dotychczasowym miejscu s\u0142u\u017cbowym po dniu powo\u0142ania i bez delegacji, o kt\u00f3rej mowa w art. 77 \u00a7 1 pkt 1 tej ustawy.\u201d<\/p>\n\n\n\n
\u201eCo do zasady, jest dopuszczalne orzekanie przez s\u0119dziego s\u0105du wy\u017cszej instancji w s\u0105dzie ni\u017cszej instancji na podstawie delegacji okre\u015blonej w art. 77 pkt 1 u.s.p.- stwierdzi\u0142 SN – lecz zastosowanie tego mechanizmu jest uzale\u017cnione od wyra\u017cenia zgody przez s\u0119dziego. Przyj\u0119cie tezy, \u017ce na podstawie art. 47b \u00a7 4 u.s.p. s\u0119dzia awansowany mia\u0142by by\u0107 zobowi\u0105zany do orzekania w s\u0105dzie ni\u017cszej instancji, w kt\u00f3rym utraci\u0142by ju\u017c jurysdykcj\u0119, prowadzi\u0142oby do wygenerowania instytucji swoistej, nietypowej i szczeg\u00f3lnej quasi delegacji, niezale\u017cnej od zgody s\u0119dziego.<\/strong> Prowadzi\u0142oby to do kumulacji obowi\u0105zk\u00f3w orzeczniczych i pozostawa\u0142oby to w sprzeczno\u015bci z zakresem jurysdykcji rzeczowej.\u201d<\/p>\n\n\n\n Cytowana uchwa\u0142a zapad\u0142a w odpowiedzi na zapytanie S\u0105du Okr\u0119gowego, kt\u00f3ry powzi\u0105\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci, czy nie mamy do czynienia z niewa\u017cno\u015bci\u0105 post\u0119powania na podstawie art. 379 pkt 4 KPC), kiedy w sk\u0142adzie orzekaj\u0105cym S\u0105du Rejonowego zasiada s\u0119dzia powo\u0142any ju\u017c do na stanowisku s\u0119dziego S\u0105du Okr\u0119gowego, a nie oddelegowany do pe\u0142nienia obowi\u0105zk\u00f3w s\u0119dziego w S\u0105dzie Rejonowym. Ministerstwo Sprawiedliwo\u015bci problemu nie widzia\u0142o i wyrazi\u0142o pogl\u0105d, \u017ce zmiana miejsca s\u0142u\u017cbowego w rozumieniu art. 47b \u00a7 4 u.s.p. oznacza ka\u017cdy przypadek, w wyniku kt\u00f3rego dochodzi do zmiany miejsca s\u0142u\u017cbowego, a wi\u0119c i ten, kt\u00f3ry zwi\u0105zany jest z aktem powo\u0142ania do pe\u0142nienia urz\u0119du na stanowisku s\u0119dziego w s\u0105dzie wy\u017cszego szczebla. S\u0105d Okr\u0119gowy stwierdzi\u0142, \u017ce \u201epogl\u0105d wyra\u017cony w pismach Ministerstwa Sprawiedliwo\u015bci nie ma charakteru normatywnego i istniej\u0105 liczne argumenty przeciwstawiaj\u0105ce si\u0119 zastosowaniu tego stanowiska.\u201d i zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce \u201ezmiana miejsca s\u0142u\u017cbowego mo\u017ce si\u0119 dokonywa\u0107 ze zmian\u0105 stanowiska lub bez takiej zmiany i te sytuacje nie mog\u0105 by\u0107 taktowane analogicznie. Zasady wyk\u0142adni oraz domniemanie racjonalno\u015bci ustawodawcy wykluczaj\u0105 obron\u0119 tezy, \u017ce zakres u\u017cytego terminu jest inny w przypadku art. 47b \u00a7 4 u.s.p. oraz art. 55 \u00a7 3 zd. 2 u.s.p. [\u2026] z literalnej tre\u015bci art. 47b \u00a7 4 u.s.p. nie mo\u017cna wywie\u015b\u0107 wniosku, \u017ce stanowi on norm\u0119 prawn\u0105 stanowi\u0105c\u0105 sui generis akt delegowania s\u0119dziego z mocy ustawy, do orzekania poza miejscem s\u0142u\u017cbowym. Jego konstrukcja koreluje z regulacjami zawartymi w art. 75 i 77 u.s.p. i w tym zakresie wyra\u017ca tez\u0119, kt\u00f3ra jest poprawna. S\u0105d Okr\u0119gowy podkre\u015bli\u0142 nadto, \u017ce gdyby uzna\u0107, \u017ce art. 47b \u00a7 4 u.s.p. zawiera sui generis delegacj\u0119 ustawow\u0105 do rozpoznawania spraw poza zakresem rzeczowym okre\u015blonym aktem powo\u0142ania, to nale\u017ca\u0142oby przyj\u0105\u0107, i\u017c jest to jedyny przypadek delegowania s\u0119dziego bez jego zgody a nadto, \u017ce awans s\u0119dziego powoduje kumulacj\u0119 obowi\u0105zk\u00f3w orzeczniczych w co najmniej dw\u00f3ch s\u0105dach, a wi\u0119c tak\u0105 sytuacj\u0119 jak zmiana miejsca s\u0142u\u017cbowego b\u0119d\u0105ca wynikiem orzeczenia kary dyscyplinarnej.<\/p>\n\n\n\n W uzasadnieniu uchwa\u0142y S\u0105d Najwy\u017cszy stwierdzi\u0142 m.in, co nast\u0119puje:<\/p>\n\n\n\n Przyczyn\u0119 niewa\u017cno\u015bci post\u0119powania trzeba rozumie\u0107 szeroko jako obejmuj\u0105c\u0105 nie tylko orzekanie przez s\u0105d w sk\u0142adzie innym, ni\u017c wynikaj\u0105cy z przepis\u00f3w ustawy, lecz tak\u017ce jako udzia\u0142 w sk\u0142adzie s\u0105du osoby nieuprawnionej do orzekania. Mo\u017ce to by\u0107 zatem nie tylko osoba nie maj\u0105ca w og\u00f3le uprawnie\u0144 do orzekania lecz tak\u017ce osoba nie maj\u0105ca uprawnie\u0144 do orzekania w danej sprawie lub w danym s\u0105dzie.<\/p>\n\n\n\n Art. 45 Konstytucji RP wskazuje kryteria, kt\u00f3rym powinien odpowiada\u0107 organ powo\u0142any do rozpoznawania sprawy. Powinien to by\u0107 s\u0105d w\u0142a\u015bciwy, niezale\u017cny i bezstronny. Cech\u0105 ustrojow\u0105 wymiaru sprawiedliwo\u015bci jest prawo do s\u0105du w\u0142a\u015bciwego czyli takiego, kt\u00f3ry jest nie tylko w\u0142a\u015bciwy do rozpoznania sprawy ze wzgl\u0119du na uregulowania dotycz\u0105ce jego w\u0142a\u015bciwo\u015bci miejscowej, rzeczowej i funkcjonalnej ale tak\u017ce orzekaj\u0105cy we w\u0142a\u015bciwym sk\u0142adzie i w zgodzie ze swoj\u0105 kompetencj\u0105, a wi\u0119c obsadzony przez s\u0119dzi\u00f3w, kt\u00f3rzy dysponuj\u0105 nale\u017cyt\u0105 legitymacj\u0105 swojej w\u0142adzy jurysdykcyjnej w konkretnej sprawie.<\/p>\n\n\n\n Status s\u0119dziego, w tym przepisy dotycz\u0105ce jego praw i obowi\u0105zk\u00f3w kszta\u0142tuj\u0105 przepisy Konstytucji RP, w tym art. 178-191, tworz\u0105ce ustrojow\u0105 zasad\u0119 odr\u0119bno\u015bci pozycji s\u0119dziego. Ustawodawca okre\u015bla status s\u0119dziego pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 kilkoma odr\u0119bnymi poj\u0119ciami – urz\u0105d s\u0119dziego, stanowisko s\u0119dziego, miejsce s\u0142u\u017cbowe s\u0119dziego, stosunek s\u0142u\u017cbowy s\u0119dziego oraz pozostawanie w s\u0142u\u017cbie.<\/p>\n\n\n\n Przez urz\u0105d s\u0119dziego rozumie si\u0119 pe\u0142nienie funkcji s\u0119dziego, a wi\u0119c dysponowanie przez konkretn\u0105 osob\u0119 w\u0142adz\u0105 s\u0105downicz\u0105. Stanowisko s\u0119dziego oznacza wykonywanie urz\u0119du w s\u0105dzie okre\u015blonego szczebla i okre\u015bla determinowany rang\u0105 tego s\u0105du i przepisami ustaw procesowych rzeczowy zakres jurysdykcji (s\u0105d rejonowy, okr\u0119gowy i apelacyjny).<\/p>\n\n\n\n Miejsce s\u0142u\u017cbowe, zwane r\u00f3wnie\u017c siedzib\u0105, oznacza konkretny s\u0105d, kt\u00f3ry obejmuje obszar, w kt\u00f3rym s\u0119dzia mo\u017ce sprawowa\u0107 w\u0142adz\u0119, a zatem okre\u015bla zakres tej w\u0142adzy, czyli obszar oraz rodzaj spraw wynikaj\u0105cy z przepis\u00f3w o w\u0142a\u015bciwo\u015bci rzeczowej.<\/p>\n\n\n\n Powo\u0142anie s\u0119dziego na podstawie art. 55 \u00a7 1 u.s.p. przez Prezydenta RP nadaje mu w\u0142adz\u0119 s\u0105downicz\u0105, Prezydent wyznacza s\u0119dziemu miejsce s\u0142u\u017cbowe, co wyznacza obszar jurysdykcyjny. S\u0119dzia jest powo\u0142ywany na okre\u015blone stanowisko s\u0142u\u017cbowe, kt\u00f3re okre\u015bla rzeczowy zakres jurysdykcji wynikaj\u0105cy z przepis\u00f3w post\u0119powania cywilnego (art. 16 i 17 k.p.c.).<\/p>\n\n\n\n S\u0119dzia s\u0105du okr\u0119gowego nie mo\u017ce wykonywa\u0107 jurysdykcji s\u0119dziego s\u0105du rejonowego, chyba \u017ce ustawa jednoznacznie tak stanowi np. w przypadku delegacji s\u0119dziego. Rzeczowe zakresy w\u0142adzy s\u0105downiczej s\u0119dzi\u00f3w na r\u00f3\u017cnych stanowiskach si\u0119 wykluczaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Zmiana rzeczowego zakresu w\u0142adzy s\u0105downiczej mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 tylko przez zmian\u0119 stanowiska s\u0119dziego, przy czym zmiana stanowiska nie mo\u017ce by\u0107 uto\u017csamiana ze zmian\u0105 miejsca s\u0142u\u017cbowego, bo zmiana miejsca s\u0142u\u017cbowego mo\u017ce by\u0107 dokonana bez zmiany stanowiska w trybie art. 55 \u00a7 3 zd. 2 u.s.p.<\/p>\n\n\n\n Podkre\u015bli\u0107 trzeba, \u017ce z zasad\u0105 orzekania s\u0119dziego w s\u0105dzie, w kt\u00f3rym ma miejsce s\u0142u\u017cbowe, koresponduj\u0105 zasady przywi\u0105zania s\u0119dziego do urz\u0119du, nieprzenoszalno\u015bci oraz niepo\u0142\u0105czalno\u015bci, kt\u00f3re oznaczaj\u0105, \u017ce s\u0119dzia mo\u017ce wykonywa\u0107 swoje obowi\u0105zki tylko w s\u0105dzie oraz \u017ce nie mo\u017ce by\u0107 przenoszony z s\u0105du do s\u0105du bez swej zgody (art. 75 \u00a7 1 u.s.p.).<\/p>\n\n\n\n Zgodnie z art. 47b \u00a7 4 u.s.p., wprowadzonym art. 1 pkt 20 ustawy z dnia 12 lipca 2017 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju s\u0105d\u00f3w powszechnych oraz niekt\u00f3rych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 1452), zosta\u0142a wprowadzona zasada niezmienno\u015bci sk\u0142adu, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 zmiana miejsca s\u0142u\u017cbowego lub delegowanie do innego s\u0105du oraz zako\u0144czenie delegowania nie stanowi przeszkody do podejmowania czynno\u015bci w sprawach przydzielonych w dotychczasowym miejscu s\u0142u\u017cbowym a\u017c do ich zako\u0144czenia. Paragraf 5 tego przepisu umo\u017cliwia zwolnienie s\u0119dziego przez kolegium s\u0105du w\u0142a\u015bciwego dla nowego miejsca s\u0142u\u017cbowego s\u0119dziego lub miejsca jego delegowania, na wniosek s\u0119dziego lub z urz\u0119du, z obowi\u0105zku rozpoznania cz\u0119\u015bci lub wszystkich spraw.<\/p>\n\n\n\n Art. 47b u.s.p. nie ma w og\u00f3le zastosowania do sytuacji zmiany miejsca s\u0142u\u017cbowego na skutek awansu s\u0119dziego do s\u0105du wy\u017cszej instancji, bo ogranicza si\u0119 do zmiany miejsca s\u0142u\u017cbowego w okre\u015blonych w nim sytuacjach, a wi\u0119c gdy mimo zmiany miejsca s\u0142u\u017cbowego s\u0119dzia w dalszym ci\u0105gu orzeka jako s\u0119dzia s\u0105d\u00f3w danego szczebla np. s\u0119dzia s\u0105du rejonowego albo gdy s\u0119dzia zostaje delegowany na okre\u015blony czas do innego s\u0105du. Art. 47b \u00a7 4 u.s.p. nie zawiera sui generis delegacji ustawowej do rozpoznawania spraw poza zakresem rzeczowym okre\u015blonym aktem powo\u0142ania.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Zgodnie z uchwa\u0142\u0105 S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 13 marca 2020 roku (III CZP 68\/19 publ. OSNC 2020 nr 11 poz. 97) \u201es\u0119dzia powo\u0142any przez Prezydenta RP do pe\u0142nienia urz\u0119du na stanowisku wy\u017cszego szczebla nie jest s\u0119dzi\u0105 uprawnionym na podstawie art. 47b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju s\u0105d\u00f3w powszechnych do…Continue reading S\u0119dzia s\u0105du wy\u017cszej instancji nie mo\u017ce orzeka\u0107 bez delegacji w s\u0105dzie instancji ni\u017cszej, a delegacja taka wymaga jego zgody \u2013 \u201etr\u00f3jkowa\u201d uchwa\u0142a SN do wykorzystania w kwestii niewa\u017cno\u015bci post\u0119powania, ale i w obronie s\u0119dziowskiej niezale\u017cno\u015bci.<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":122,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=120"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":121,"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120\/revisions\/121"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/media\/122"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=120"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dt.com.pl\/adwokackimokiem\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}